تاریخچه نمای شیشه ای یکی از جذاب‌ترین بخش‌های سیر تحول معماری مدرن است. تا اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، ساختمان‌ها بر پایه دیوارهای باربر (حمال) ساخته می‌شدند؛ به این معنا که دیوارهای بیرونی، علاوه بر جداسازی فضا، وظیفه سنگین تحمل بار سقف‌ها و کل سازه را نیز بر عهده داشتند. به همین دلیل، در گذشته ایجاد پنجره‌های بزرگ و استفاده از شیشه در ابعاد وسیع، از نظر مهندسی تقریباً غیرممکن بود.
اما با وقوع انقلاب صنعتی و پیشرفت چشمگیر در تولید فلزات و بتن، تحولی عظیم رخ داد. مهندسان دریافتند که می‌توانند وظیفه تحمل بار ساختمان را به ستون‌های فولادی و اسکلت‌های بتن آرمه محول کنند. این تغییر بنیادین باعث شد دیوارهای بیرونی از زیر بار سنگین سازه رها شوند (دیوارهای غیرباربر) و راه برای خلق نماهای شفاف، وسیع و بی‌نظیر شیشه‌ای باز شود.
اولین نمای شیشه‌ای ساختمان در جهان کجاست؟
شاید برایتان جالب باشد که بدانید اولین نمای شیشه ای ساختمان در جهان، بنایی به نام اوریل چمبرز (Oriel Chambers) است که در سال ۱۸۶۴ میلادی در شهر لیورپول انگلستان ساخته شد. معمار این بنای تاریخی، پیتر الیس (Peter Ellis) بود. این ساختمان در زمان خود یک شاهکار معماری محسوب می‌شد، اما تنها ۵ طبقه ارتفاع داشت! یکی از دلایل اصلی محدودیت ارتفاع در آن زمان، عدم اختراع آسانسورهای ایمن مسافربری بود.
شایان ذکر است که دیتیل و جزئیات اجرایی این نمای شیشه‌ای تاریخی، با سیستم‌های پیشرفته امروزی تفاوت‌های فاحشی داشت. در اوریل چمبرز، تماماً از قاب‌های سنگین چدنی و فلزی به عنوان سازه اصلی و نگهدارنده شیشه‌ها استفاده شده بود که در مقایسه با سیستم‌های سبک امروزی، وزن بسیار بالایی داشت.
تولد نماهای شیشه‌ای مدرن (کرتین وال)
تکامل تاریخچه نمای شیشه ای در دهه ۱۹۲۰ میلادی سرعت گرفت. اولین نماهای شیشه‌ای که ساختاری نزدیک به دیتیل‌ها و استانداردهای امروزی داشتند، در ساختمان باهاوس (Bauhaus) در شهر دسائو آلمان و همچنین ساختمان هولیدی (Hallidie Building) در سانفرانسیسکو کالیفرنیا (ساخته شده در سال ۱۹۱۸) به اجرا درآمدند. این ساختمان‌ها طلایه‌دار استفاده از دیوارهای پرده‌ای (Curtain Wall) در جهان بودند.
امروزه، طراحی و اجرای نما شیشه ای کرتن وال دیگر تنها یک کار هنری نیست، بلکه به یک علم کاملاً پیچیده، تخصصی و مهندسی تبدیل شده است. مهندسان مدرن با استفاده از تکنولوژی‌های نوین نظیر نما شیشه ای اسپایدر (نقطه‌ای) و یا اجرای نمای دوپوسته، شاهکارهایی خلق می‌کنند که علاوه بر زیبایی، بهینه‌سازی انرژی را نیز تضمین می‌کنند.
تلفیق تکنولوژی و امنیت در شیشه‌های معماری امروز
در گذشته، بزرگترین دغدغه معماران در استفاده از شیشه، شکنندگی و انتقال شدید حرارت بود. اما امروزه با پیشرفت تکنولوژی، این موانع به طور کامل برطرف شده‌اند. به عنوان مثال، استفاده از مقاطع آلومینیومی پیشرفته مانند درب و پنجره آلومینیومی ترمال بریک، انتقال حرارت را به صفر رسانده است.
از سوی دیگر، شیشه‌های مورد استفاده در نما نیز دچار دگرگونی شده‌اند. مهندسان برای کنترل تابش خیره‌کننده آفتاب و حفظ انرژی، از شیشه سان انرژی در معماری بهره می‌برند. همچنین برای پروژه‌های حساس و برج‌های بلندمرتبه، تامین امنیت جانی و مالی با استفاده از شیشه ضد گلوله یا ضد سرقت (و شیشه‌های لمینت ساختمانی) به یک استاندارد غیرقابل چشم‌پوشی تبدیل شده است.
